Gerechtsjournalistiek onder de loep

Een kritische blik op de relatie tussen media en justitie

Posts Tagged ‘proces Clottemans

Douglas De Coninck

leave a comment »

Douglas De Coninck, gerechtsjournalist bij De Morgen, antwoordt op de prangende vraag: “Wat vindt u van de berichtgeving over het proces Clottemans?”

Douglas De Coninck: “Het deed me heel erg denken aan een soap. Elke dag was er een nieuwe aflevering die qua inhoud op dezelfde golflengte zat als de zoveelste aflevering van Thuis. Wat mij meer interesseert, maar wat ik heb gemist, is het verhaal van de making off. Op een gegeven moment beslist de voorzitter dat de pleidooien worden gefilmd. Dat schijnt men normaal te vinden. Bijvoorbeeld ook hoe op het allerlaatste moment het make-up tasje opduikt. Een voorwerp dat een enorme rol heeft gespeeld in de beoordeling van de jury. En hoe blijkbaar tijdens het hele proces een onzichtbare macht aanwezig is geweest in de zin van dat tasje. Op het allerlaatste moment tijdens de beraadslaging van de jury komt dat tasje ineens uit de lucht vallen. Mij lijkt het dat je op dat moment zegt: Stop hiermee. We herbeginnen. We moeten weten wat hier juist gebeurd is.
Het beste zijn de verhalen die je achteraf hoort. Er was blijkbaar een jurylid dat ’s nachts zijn nachtwinkel uitbaatte en overdag naar het proces kwam om 1 te slapen en 2 zijn boekhouding bij te werken. Alle journalisten schijnen dat te hebben geweten; ze vertellen daar ook hele leuke, stoere verhalen over achteraf. Maar ik vind dat toch wezenlijk om de bevolking te doen begrijpen waarom die vrouw schuldig is bevonden door de jury. Ik vind dat een element dat het publiek moet kennen. Naar mijn aanvoelen is er toch een deel van de making off dat ontbreekt.”

Advertenties

Written by siljadecock

15 november 2010 at 18:44

Wie voert het hoogste woord?

leave a comment »

Woordvoerders – Hoe nuttig zijn persrechters en parketwoordvoerders voor journalisten?

Een filmpje van forum4editors op you tube. Jan Heuvelmans, een gerechtsjournalist, wordt gevraagd hoe belangrijk woordvoerders zijn voor de uitoefening van zijn job.

Justitie klaagt al jaar en dag over de kwaliteit van de gerechtsjournalistiek. De berichtgeving zou niet alleen te sensationeel zijn, maar ook te voorbarig. Vroegtijdige informatie kan het vlotte verloop van het onderzoek belemmeren, alsook een inbreuk vormen op de privacy van de betrokken personen. Dit is meteen de volgende grief van de gerechtelijke instanties: de media pakken veel te gauw uit met persoonlijke gegevens van verdachten, slachtoffers, … Verder ergert justitie zich aan de niet aflatende media-aandacht tijdens de fase van het onderzoek (die is in prinicipe geheim!); terwijl de fase van de terechtzittingen (openbaar!) vaak onopgemerkt voorbij gaat. Dit getuigt van weinig opvolging. Een laatste vaak gehoorde klacht aan het adres van de pers is het gebrek aan duiding of uitleg bij de gerechtelijke procedures tot zelfs ronduit foutieve informatie.
De enige oplossing om deze “uitwassen” tegen te gaan, bestaat uit het ontplooien van een actieve persvoorlichting vanuit justitie. Het pleidooi voor een actief informatiebeleid is niet nieuw, getuige de talrijke publicaties (Deltour, 1996; D’Hooghe, 1996; Luyten, 1998; Voorhoof, 1998) hieromtrent. In de loop der jaren zijn er verschillende pogingen ondernomen om de communicatie tussen pers en justitie te verbeteren. Zo bleek de aanstelling van persrechters en parketwoordvoerders, een initiatief dat is overgewaaid uit Nederland, een belangrijke stap.

Hup Holland Hup

In Nederland zijn er nog meer succesvolle initiatieven gelanceerd om de communicatie tussen justitie en de media enerzijds en tussen justitie en de burger anderzijds te vergemakkelijken. De website OM.nl (http://www.om.nl/) is daar een mooi voorbeeld van; de site biedt een enorm scala aan informatie, participatiemogelijkheden, multimedia, foto’s, links, dossiers en actualiteiten. Het openbaar ministerie verschaft langs deze weg niet alleen informatie, maar doet ook een beroep op de medewerking van de burger.

Ook de website van de rechtspraak in Nederland (http://www.rechtspraak.nl/default.htm) biedt een enorme hoeveelheid informatie aan; vrijwel elke belangwekkende uitspraak van de afgelopen jaren is er op terug te vinden, tot aan uitspraken van letterlijk vandaag, aldus Kor (2008). Kor (2008) merkt als enige minpuntje op dat de site reeds begint te lijden onder het “google-syndroom”, namelijk dat bepaalde zoektermen teveel hits opleveren. Een bezoekje aan deze sites leert ons dat de informatievoorziening vanuit de rechtspraak en het openbaar ministerie in Nederland erg goed is uitgebouwd.

Op achtervolgen aangewezen

Ook in België heeft justitie zich inmiddels op de informatiesnelweg gewaagd, maar de nieuwe media worden duidelijk nog niet zo efficiënt ingezet in het communicatiebeleid. Een kijkje op de site van de FOD justitie (http://www.just.fgov.be/) leert ons dat er slechts sporadisch en met mondjesmaat persberichten worden vrijgegeven. Op de site van het parket van Leuven (http://www.cass.be/parket/leuven/) wordt een selectie van de uitgaande persberichten aan de burger ter beschikking gesteld. Ondanks de beperkte hoeveelheid persberichten, is dit een duidelijke stap naar meer openheid en een actief communicatiebeleid.

Lees de rest van dit artikel »

Written by siljadecock

15 november 2010 at 18:28

Media in het beklaagdenbankje

leave a comment »

(eigen foto) artikels over Clottemans in Het Laatste Nieuws, het Nieuwsblad en De Morgen (rechts onder). Artikel over "cronaca nera" in De Standaard (links onder).

De journalistieke benadering van het proces Clottemans ontleed

Op café, bij de bakker, tijdens een knus familiefeestje, de parachutemoord kwam vroeg of laat overal ter sprake. Heuse “assisentoeristen” trokken naar Tongeren om het proces van naaldje tot draadje te volgen. Jef Vermassen – of all people –  werd tot tranen toe bewogen. Hij was trouwens niet de enige die het eventjes te kwaad kreeg; om de haverklap verliet wel iemand de rechtszaal. Kortom, de parachutemoord liet niemand onberoerd. Ook de journalisten worden nu geconfronteerd met de naweeën van het proces Clottemans. Waar gingen de media in de fout? En is de geleverde kritiek altijd terecht?

De camera loopt

De aanwezigheid van camera’s in de rechtszaal is ongetwijfeld het meest bekritiseerde aspect van het proces Clottemans. Dat de pleidooien deels en de uitspraak integraal worden uitgezonden, is op zijn zachtst gezegd nogal ongebruikelijk. Radio- of televisieverslaggeving vanuit de rechtszaal is absoluut niet ingeburgerd in België. Dit in tegenstelling tot Nederland, waar het intussen volstrekt normaal is om de opkomst van de rechtbank en de tenlastelegging door de officier van justitie te filmen.

Lees de rest van dit artikel »

Written by siljadecock

14 november 2010 at 22:53