Gerechtsjournalistiek onder de loep

Een kritische blik op de relatie tussen media en justitie

Waarom kennen we Kabunda niet?

with one comment

Voor het Hof van Assisen in Brussel is vorige week het proces Kabunda van start gegaan. Nog nooit van gehoord, zegt u? En als ik u zeg dat Junior Pashi Kabunda de man is die zijn eigen dochtertje van anderhalf wurgde? De overgrootmoeder van het meisje verkrachtte en vervolgens wurgde? Een mislukte poging ondernam om zijn vriendin – de moeder van zijn kind – te vermoorden? Gaat er dan een belletje rinkelen? Deze feiten dateren van september 2009. Diezelfde Kabunda pleegde in 2006 al een moord. Samen met een kompaan sloeg hij de pianist Benjamin Rawitz dood om diens auto te kunnen stelen.

Het Hof van Assisen in Brussel buigt zich tegelijkertijd over deze twee zaken. Voor mij begint het raadsel hier. Ik heb namelijk wat research verricht naar de berichtgeving over de zaak Kabunda. In verschillende krantenartikels stond te lezen dat Kabunda in 2009 reeds in een jeugdinstelling verbleef voor de moord op de pianist. De geschreven pers pakte massaal uit met het feit dat hij de gruwelijke moorden beging op zijn verlofdag. Eventjes was ik in verwarring gebracht. Als Kabunda in een instelling verbleef, was hij dan al veroordeeld voor de moord op Rawitz? Zo ja, dan kan hij onmogelijk voor die zaak berecht worden door het Hof van Assisen.

Voor alle duidelijkheid: Kabunda staat vandaag wel degelijk terecht voor beide zaken. In 2009 was hij namelijk nog niet veroordeeld, maar in afwachting van zijn proces in een jeugdinstelling geplaatst. Toegeven, als je eventjes verder zoekt, vind je de correcte informatie wel. Maar welke lezer doet die moeite nog? Nog zo’n opvallende flater: in 2009 heette de overgrootmoeder Marcella Hendrickx, vandaag heeft men het over Marcelle Deconinck. Verwarring troef, dus.

Radiostilte

Wat mij echter het meest verbaast, is de relatieve stilte waarmee dit proces gepaard gaat. Nog geen maand geleden maakte de volledige bevolking zich druk over make-up tasjes en parachutes. Vandaag lijkt niemand ook maar ene moer te geven om Junior Pashi Kabunda, zijn dochtertje Anaïs en vriendin Céline. Mogen we hieruit concluderen dat de media hun lessen hebben getrokken uit het proces Clottemans en weer wat terughoudender zijn geworden in hun gerechtsverslaggeving? Bijlange niet.

Media op hun best

De media doen hun uiterste best om het publiek warm te maken voor het proces Kabunda. Zo worden de namen van de betrokkenen voluit genoemd. Céline: “Junior was wél de vader van Anaïs,” zo staat te lezen in een krantenkop van De Morgen. Namen worden rondgestrooid zonder duiding, zonder opheldering. De pers gaat er blijkbaar vanuit dat we deze mensen kennen. Dat we weten welke tragedie ze hebben doorgemaakt. Het lijkt wel alsof we de slachtoffers persoonlijk moeten kennen. Personalisering ten top, dunkt me.

De media spelen ook in op emoties. Doodgeslagen pianist kwam nog even bij. “Waarom ik? Wat heb ik gedaan?” Dit was de kop van een artikel in De Morgen van 1 december. Ontroerend, niet. Ook de echtgenoot van de vermoorde overgrootmoeder werd ten tonele gevoerd. “Nog gruwelijker dan wat ik al wist uit de media,” zou hij na de eerste procesdag gezegd hebben. Nog gruwelijker? Het bestaat niet, zou je denken. Enerzijds geeft deze uitspraak goed weer dat wie niet in de rechtszaal zit een totaal ander beeld heeft van de gebeurtenissen. Anderzijds voel je als lezer aan dat de pers deze reactie eruit heeft gepikt omwille van het sensatiegehalte.

Kans verkeken

Dat er een jurylid werd gewraakt omwille van haar sluier, is best interessante informatie. Zeker wanneer je de recente debatten over de samenstelling van de volksjury in acht neemt. Toch wordt dit nieuwtje ergens in een hoekje van het artikel “Doodgeslagen pianist kwam nog even bij” gemoffeld. Of correcter: helemaal onderaan. Waarom wordt dit achter een feitelijk nieuwsbericht geplakt zonder enige overgang of verduidelijking? Ik vermoed dat de journalist een bepaalde boodschap wil brengen of het probleem van de volksjury nogmaals wil aankaarten. Zeker ben ik er niet van.

Verder merk ik op dat potentiële nieuwsitem onbenut zijn gebleven. Wie zich net als ik afvraagt of het normaal is dat er in één assisenzaak over twee afzonderlijke gebeurtenissen moet worden beslist, blijft op zijn honger zitten. Idem voor diegenen die zich vragen stellen bij de wrakingsprocedure. Ik gruwel ook van de tussenkoppen in het bovenvermelde artikel. Die luiden namelijk “auto”, “waarom ik?” en “sluier. Boeiend en ook ongelooflijk creatief, zeg ik met enig sarcasme. “Schiet niet op de pianist” had een voltreffer kunnen zijn. Of is het te vroeg voor een mopje?

Stille nacht, heilige nacht

Ik mag hopen dat de redacteur van dienst een slechte dag had en dat zijn creativiteit net die dag een dieptepunt bereikte. Ik vermoed echter een dieperliggende oorzaak, namelijk de enorme tijdsdruk waarmee journalisten tegenwoordig worden geconfronteerd. Die moordende deadlines zijn mijns inziens ook verantwoordelijk voor het eerder warrig relaas over het proces Kabunda. Onjuiste informatie, foute namen, onlogisch gestructureerde artikels, onduidelijke procedures, te gemakkelijk en te goedkoop willen scoren. Geen wonder dat de lezer afhaakt.

Misschien zoek ik het allemaal wat te ver en ligt het gewoon aan het feit dat de media nog geen passende naam hebben verzonnen voor dit proces. Ik heb het dan wel de hele tijd over het proces Kabunda, maar dit wordt niet echt uitgespeeld in de pers. Dat merk je vooral aan de krantenkoppen, waarvan ik reeds enkele voorbeelden heb gegeven.

Toch is het vreemd dat het proces Kabunda niet leeft onder de mensen. Er valt geen spoor van publieke verontwaardiging te bekennen. Ligt er een soort van verdoken racisme aan de basis van deze apathie? Kan Jan Modaal zich niet identificeren met de gebeurtenissen? Of hebben we er gewoon eventjes genoeg van? De sneeuw die aanhoudend dwarrelt, maakt de kerstsfeer bijna tastbaar. En Kerstmis betekent vrede en rust. Niemand heeft nu zin in gruwel. Geef ons maar een hoop pakjes, copieuze maaltijden en een gezellig haardvuur. Justitie past niet in dit plaatje.

Advertisements

Written by siljadecock

6 december 2010 bij 22:26

Eén reactie

Subscribe to comments with RSS.

  1. Gelezen “Waarom kennen we Kabunda niet ?” Best interesant maar nergens vindt ik iets over “Wie is Kabunda” behalve zijn geboortedatum niets over zijn herkomst, huidige nationaliteit enz.
    Kan iemand me beknopt helpen ?

    jos stouffs

    21 december 2010 at 08:44


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: